Làm sao để V.League tiệm cận trình độ châu Á?

Những thất bại ấy cho thấy V.League còn nhiều việc phải làm nếu muốn thu hẹp khoảng cách với bóng đá châu Á.

Không thể chỉ mạnh trong nước

Đương kim vô địch V.League CAHN trong lần đầu tham dự AFC Champions League Elite đã cảm nhận rõ sự khốc liệt ở sân chơi cấp CLB lớn nhất châu lục. Thua Gamba Osaka 1-4, rồi thất bại 0-1 trước Kashima Antlers, Nguyễn Quang Hải cùng đồng đội cho thấy sự thua thiệt trước những đội bóng hàng đầu Nhật Bản. Điều đó có thể hiểu được khi khoảng cách về chất lượng cầu thủ, tốc độ và kinh nghiệm thi đấu vẫn còn đáng kể.

CAHN để thua Kashima Antlers sát nút trên sân nhà Hàng Đẫy

Nhưng thất bại của á quân V.League Thể Công Viettel trước Persib Bandung (Indonesia) hôm 14-10 tại AFC Champions League Two lại đặt ra câu hỏi khác. Trước đối thủ cùng khu vực, đội bóng của HLV Velizar Popov gần như chỉ biết đưa bóng ra biên rồi tạt vào trong. Một lối chơi đơn điệu như vậy khó có thể chấp nhận với đội bóng đặt mục tiêu cạnh tranh ở sân chơi châu lục.

Vấn đề không nằm ở chuyện một vài CLB thua trận. Điều đáng lo là những hạn chế về chiến thuật, cường độ thi đấu và khả năng thích ứng vẫn lặp lại khi các đại diện V.League bước ra đấu trường quốc tế.

Như CAHN không thiếu tiền, cũng không thiếu những cầu thủ có chất lượng hàng đầu Việt Nam. Trước Kashima Antlers, đội bóng của HLV Mano Polking có thời điểm kiểm soát bóng tương đối tốt, thậm chí tạo ra nhiều tình huống dứt điểm.

Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở khả năng duy trì tập trung và tận dụng cơ hội. Chỉ một thoáng mất cảnh giác, CAHN đã phải trả giá với tình huống đưa bóng về lưới nhà của tuyển thủ Adoul Minh. Những cầu thủ quen chơi bóng ở môi trường có cường độ thấp hơn dễ lúng túng khi không có nhiều thời gian xử lý. Sai số trong các đường chuyền, khả năng thoát pressing và tổ chức phòng ngự cũng trở nên rõ rệt.

Đây cũng là điểm khác biệt giữa CLB có thể giành chức vô địch quốc nội và một tập thể đủ sức cạnh tranh ở châu lục. Tại V.League, các đội mạnh đôi khi vẫn có thể giành chiến thắng dù chưa chơi với cường độ cao nhất, như CAHN mùa trước vô địch V.League sớm 2 vòng. Nhưng ở đấu trường châu Á, chỉ nhịp xử lý chậm hoặc sai lầm vị trí cũng có thể khiến họ trả giá.

Nâng chất V.League mới là gốc rễ

Muốn rút ngắn khoảng cách với bóng đá châu Á, trước hết phải nâng chất lượng V.League.

Pha phá bóng lỗi của trung vệ Việt kiều Lương Chí Khải khiến Thể Công Viettel ôm hận trên đất Indonesia

Những nền bóng đá phát triển như Nhật Bản, các đội mạnh thường xuyên phải đối đầu những đối thủ có tổ chức tốt, tốc độ cao và khả năng khai thác sai lầm. Sự cạnh tranh ấy buộc cầu thủ phải duy trì trạng thái tốt nhất. Trong khi đó, tại Việt Nam, khoảng cách về lực lượng giữa các đội vẫn khiến nhiều CLB hàng đầu chưa phải chịu sức ép tương xứng trong phần lớn mùa giải.

V.League cần nâng tính cạnh tranh bằng cách giúp các CLB cải thiện chất lượng đội hình, đào tạo và huấn luyện. Một giải đấu có nhiều đội bóng đủ sức chơi chủ động, pressing quyết liệt và tổ chức phòng ngự tốt sẽ tạo điều kiện để cầu thủ phát triển. Khi đó, những trận đấu có tốc độ cao không còn là trải nghiệm xa lạ đối với các đại diện Việt Nam khi ra châu Á.

Các CLB cũng phải thay đổi cách đầu tư. Chiêu mộ ngoại binh giỏi là cần thiết, nhưng không thể xem đó là giải pháp duy nhất. Nếu thiếu chiến lược dài hạn, liên tục thay đổi nhân sự và không xây dựng được lối chơi xuyên suốt, những khoản tiền lớn khó chuyển hóa thành thành tích bền vững. Đội bóng cần đầu tư đồng bộ vào thể lực, dinh dưỡng, y học thể thao, phân tích dữ liệu và chiều sâu đội hình để đáp ứng lịch thi đấu dày.

Một yêu cầu quan trọng khác là nâng chất lượng cầu thủ nội. Cầu thủ trẻ cần được trao cơ hội thi đấu thực chất, được rèn luyện tư duy chiến thuật và khả năng xử lý bóng trong không gian hẹp. Ngoại binh nên giúp nâng chuẩn chuyên môn, đồng thời tạo môi trường để cầu thủ Việt Nam học hỏi, thay vì khiến họ chỉ đóng vai trò thứ yếu.

Bên cạnh đó, chất lượng mặt sân, công tác trọng tài, tổ chức giải đấu và tính ổn định của lịch thi đấu cũng cần được cải thiện...

Thất bại của CAHN và Thể Công Viettel, 2 đội bóng giàu tiềm lực V.League, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tư duy chơi bóng và năng lực tổ chức chiến thuật. Bóng đá Việt Nam không thể rút ngắn khoảng cách với châu Á chỉ bằng những bản hợp đồng đắt giá hay mục tiêu được đặt ra sau mỗi mùa giải. Điều quan trọng là biến các trận đấu quốc tế thành thước đo để thay đổi cách làm bóng đá trong nước.

Khi V.League có tính cạnh tranh cao hơn, cầu thủ được đào tạo tốt hơn và CLB vận hành chuyên nghiệp hơn, tham vọng châu lục mới có nền tảng vững chắc. Nên muốn thắng ở châu Á, trước tiên các CLB phải học cách chơi bóng ở đẳng cấp cao hơn ngay từ V.League.