Đó là một email tưởng như vô hại, được gửi vào một buổi sáng thứ Tư tháng 1/2017, nhưng lại là khởi đầu cho tất cả.
 |
Vài ngày trước đó, Manchester City đã đánh bại West Ham United với tỷ số 5 0 ở vòng ba FA Cup. Đó là mùa giải đầu tiên Pep Guardiola dẫn dắt đội bóng. Yaya Toure, David Silva và Sergio Aguero, những biểu tượng cho hành trình vươn lên đỉnh cao bóng đá Anh của Man City, đều có tên trên bảng tỷ số.
Nhưng email này đã mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử CLB.
Email xuất hiện trong hộp thư của một quan chức cấp cao tại Man City, dường như được gửi bởi một nhân viên của UEFA, cơ quan quản lý bóng đá châu Âu, và có kèm đường dẫn tới một báo cáo về việc tuân thủ các quy định tài chính.
Quan chức của Man City nhấp vào nút tải xuống. Chỉ vậy thôi.
Đó không phải email thật từ UEFA mà là một vụ tấn công lừa đảo thành công do hacker kiêm nhà hoạt động người Bồ Đào Nha Rui Pinto thực hiện. Máy chủ của Man City bị xâm nhập, cho phép Pinto lấy được hàng nghìn email và tài liệu từ hệ thống của CLB.
Vụ tấn công của Pinto đã mở đầu cho những cuộc điều tra pháp lý và tài chính lớn nhất mà bóng đá từng chứng kiến, xoay quanh việc liệu Man City có cố tình và có hệ thống tìm cách né tránh các quy định tài chính của UEFA trước đây và sau đó là Premier League hay không.
Năm 2020, Hội đồng xét xử của UEFA ban đầu cấm Man City tham dự các giải đấu châu Âu trong hai năm. Tuy nhiên, sau khi CLB kháng cáo lên Tòa Trọng tài Thể thao (CAS), phán quyết này đã bị hủy bỏ.
Tuần này, gần 10 năm sau email đầu tiên của Pinto, Premier League thông báo một hội đồng độc lập đã xác định Man City có tội đối với tất cả các cáo buộc nhằm vào CLB, ngoại trừ một cáo buộc, đúng như The Athletic đã tiết lộ vào thứ Sáu tuần trước.
Hội đồng kết luận Man City đã che giấu hơn 830 triệu bảng (1,1 tỷ USD) tiền tài trợ bất hợp pháp, thực hiện một thỏa thuận bản quyền hình ảnh với bên thứ ba mang tính “dàn dựng” và tiếp tục che giấu quy mô thực sự trong các hợp đồng của nhân viên.
Man City vẫn bác bỏ toàn bộ các cáo buộc và trong một tuyên bố hôm thứ Sáu cho biết CLB đã nộp đơn kháng cáo vào lúc 19 giờ tối thứ Năm theo giờ địa phương, trước phiên điều trần về hình phạt sẽ diễn ra sau đó.
Tuyên bố của Man City có đoạn: “Lập trường kiên định của CLB là phán quyết này có những sai sót nghiêm trọng rõ ràng trên nhiều phương diện, từ pháp lý, nguyên tắc cho đến sự thật, và không thể được xem là một phán quyết an toàn.
“CLB vô tội trước những cáo buộc của Premier League và có một hệ thống bằng chứng toàn diện, không thể bác bỏ để chứng minh cho tất cả lập trường của mình liên quan đến vụ việc này.”
 |
Đây là câu chuyện về cách chúng ta đi đến ngày hôm nay: từ việc đế chế thương mại của Man City bắt đầu bị soi xét, cuộc chiến pháp lý khốc liệt sau đó và cách CLB đang quyết liệt chiến đấu để bảo vệ đế chế ấy.
Đó là tháng 7/2020 và Man City vô cùng vui mừng. Đơn kháng cáo lên CAS đã giúp họ hủy bỏ án cấm tham dự các giải đấu châu Âu ban đầu, sau khi phần lớn bằng chứng của UEFA bị loại bỏ vì đã “quá thời hạn”. Chưa đầy ba năm sau, đội bóng của Pep Guardiola vô địch Champions League, đánh bại Inter với tỷ số 1 0 trong trận chung kết tại Istanbul để hoàn tất cú ăn ba gồm Premier League, FA Cup và Champions League trong cùng một mùa giải.
Tuy nhiên, phía sau tất cả những thành công ấy, cuộc điều tra của Premier League vẫn âm thầm diễn ra. Do thuộc một thẩm quyền pháp lý khác, Premier League không bị giới hạn bởi vấn đề thời hạn như UEFA. Giải đấu cũng có quyền buộc Man City cung cấp các tài liệu tài chính liên quan đến vụ việc thông qua một quy trình được gọi là “cung cấp chứng cứ”.
Nhiều người nắm rõ quá trình tố tụng, giống như tất cả những người được nhắc đến trong bài viết này, đã nói với The Athletic với điều kiện giấu tên vì họ không được phép công khai thảo luận về vụ việc. Theo họ, đây là một quá trình quan trọng nhưng căng thẳng, diễn ra chủ yếu trong nửa đầu năm 2021.
Premier League đã nhiều lần đề nghị trong các phiên điều trần sơ bộ rằng Man City phải bàn giao một lượng lớn tài liệu. Hội đồng độc lập sau này cho biết quá trình này liên quan đến việc “tìm kiếm hàng triệu tài liệu”. Trong khi đó, CLB tìm cách thu hẹp phạm vi này xuống mức thấp nhất có thể, với lập luận rằng một số tài liệu không liên quan hoặc mang tính bảo mật.
Theo những nguồn tin nắm rõ quá trình này, ban đầu Man City đặt các tài liệu được cung cấp lên một máy chủ mà CLB có thể theo dõi những ai truy cập thông tin và những ai không truy cập. Hệ thống này cũng không cho phép sao chép và dán văn bản. Điều đó khiến cuộc điều tra của Premier League chậm lại đáng kể.
Sau những kháng cáo tiếp theo từ Premier League, CLB đã chuyển các bằng chứng, bao gồm email, bảng tính tài chính và nhiều loại tài liệu khác, sang một nền tảng dễ tiếp cận hơn.
Tuy nhiên, quá trình cung cấp chứng cứ vẫn xuất hiện những bất ngờ. Tờ báo Đức Der Spiegel là đơn vị đầu tiên công bố các tài liệu do Pinto thu thập vào năm 2018. Khi họ đăng tải một cuộc điều tra khác vào tháng 4/2022, đưa ra thêm những cáo buộc về sai phạm tài chính dựa trên các email do Pinto đánh cắp, các điều tra viên của Premier League nhận thấy trong đó có những tài liệu mà Man City chưa cung cấp.
Trong phán quyết cuối cùng được công bố hôm thứ Ba, hội đồng độc lập cho biết Man City đã “liên tục tìm cách ngăn cản và gây cản trở cuộc điều tra của Premier League”, đồng thời kết luận CLB có tội ở một số cáo buộc liên quan đến việc không hợp tác. Man City tuyên bố hôm thứ Ba rằng họ “thất vọng và bất ngờ trước phán quyết của ủy ban Premier League”.
Tuy nhiên, quá trình cung cấp chứng cứ vẫn mang lại những kết quả đáng kể. Theo những người nắm rõ cuộc điều tra, Premier League đã thu thập được lượng bằng chứng lớn hơn đáng kể so với UEFA.
Chẳng hạn, cuộc điều tra của UEFA, dựa trên các tài liệu do Der Spiegel và Rui Pinto công bố, xác định bằng chứng về khoảng 300 triệu bảng tiền tài trợ bị che giấu. Trong khi đó, tổng số tiền mà Premier League xác định, và được hội đồng độc lập chấp nhận, lên tới hơn 830 triệu bảng. Cuộc điều tra của UEFA cũng phần lớn kết thúc ở cuối mùa giải 2014/15, trong khi Premier League tiếp tục xem xét các tài liệu cho đến mùa giải 2017/18.
Trong phán quyết, hội đồng thừa nhận rằng bằng chứng thực tế chủ yếu mà họ dựa vào là “các tài liệu được lập cùng thời điểm hoặc gần thời điểm các sự việc diễn ra” cùng với “lời khai bằng văn bản và lời khai trực tiếp của các nhân chứng”.
Trong quá trình chuẩn bị đưa ra các cáo buộc chính thức đối với Man City, vốn được công bố vào tháng 2/2023, Premier League cũng tìm cách phỏng vấn những nhân vật chủ chốt tại CLB. Họ tận dụng quy định buộc các nhân viên phải hợp tác với cuộc điều tra của giải đấu, đồng thời tìm cách làm việc với những người có liên quan đến Abu Dhabi United Group (ADUG), chủ sở hữu Man City. Man City kịch liệt phủ nhận việc CLB do nhà nước điều hành hoặc được nhà nước tài trợ, đồng thời khẳng định ADUG hoạt động độc lập với chính phủ Abu Dhabi.
Những người được thẩm vấn bao gồm Giám đốc điều hành Ferran Soriano, Chủ tịch Khaldoon Al Mubarak và thành viên ban lãnh đạo Simon Pearce, người đồng thời là cố vấn đặc biệt của Al Mubarak tại Cơ quan Điều hành (EAA).
Chủ sở hữu tối cao của CLB, Sheikh Mansour, Phó Thủ tướng Abu Dhabi đương nhiệm và là em trai của nhà lãnh đạo Abu Dhabi Mohamed bin Zayed (MBZ), không được phỏng vấn. Omar Berrada, Giám đốc điều hành Manchester United, người từng đảm nhiệm nhiều vị trí thương mại khác nhau tại Man City trong giai đoạn liên quan, cũng không được phỏng vấn và không được xem là đối tượng cần điều tra trong vụ việc.
Pearce được hỏi vì sao một số email, ban đầu được Der Spiegel công khai, cho thấy thành viên ban lãnh đạo Man City sử dụng địa chỉ email của Cơ quan Điều hành Abu Dhabi (EAA) để xử lý công việc của CLB.
Vị cố vấn 55 tuổi của Khaldoon Al Mubarak là một nhân vật quan trọng trong quá trình điều tra, do ông giữ vai trò chủ chốt trong các hoạt động thương mại của CLB ở những năm đầu dưới quyền sở hữu của giới chủ UAE.
Theo những người nắm rõ quá trình tố tụng, trong một số lần được Premier League thẩm vấn hoặc xuất hiện với tư cách nhân chứng trong vụ việc, Pearce đã giải thích những điểm được cho là mâu thuẫn trong lập trường của Man City bằng cách cho rằng các nhân viên phụ trách thương mại không hiểu rõ cách vận hành nội bộ của các doanh nghiệp và cơ quan chính phủ tại Abu Dhabi. Qua đó, ông đặt ra nghi vấn về độ đáng tin cậy trong lời khai của họ.
Chẳng hạn, trong các phiên điều trần trước UEFA, ông từng đề cập đến “một số sự nhầm lẫn giữa các thành viên CLB”, những người đã “hiểu sai rằng ADUG đang cung cấp tiền cho Etihad để chi trả các khoản phí tài trợ”.
Manchester City và Premier League từ chối bình luận về những chi tiết cụ thể trong bài viết này do quá trình điều tra được tiến hành với tính bảo mật cao.
Theo những nguồn tin trực tiếp nắm rõ quá trình tố tụng, những cuộc tranh luận và giằng co giữa Premier League và Man City trước phiên điều trần được mô tả là “quyết liệt” và “gay gắt”. Điều này không chấm dứt khi phiên điều trần chính thức diễn ra trực tiếp vào tháng 9/2024, kéo dài thêm ba tháng.
Hội đồng độc lập gồm ba thành viên, những người cho đến nay vẫn chưa được công khai danh tính, đã viết ngay ở phần đầu phán quyết cuối cùng: “Các bên luôn tranh đấu vô cùng quyết liệt trong suốt quá trình tố tụng. Chúng tôi hoàn toàn không có ý coi đó là lời chỉ trích đối với bất kỳ bên nào; đó đơn giản là sự thật. Không một chi tiết nào bị bỏ qua. Cả trong các giai đoạn tố tụng trước phiên điều trần lẫn tại phiên điều trần, các bên đều tranh luận gay gắt về mọi vấn đề.”
Vấn đề trọng tâm trong hồ sơ của Premier League là khoản tiền tài trợ bị che giấu nguồn gốc.
Trong suốt 9 năm, Man City công khai tuyên bố CLB đã nhận 950 triệu bảng từ các nguồn thu thương mại. Tuy nhiên, Premier League cho rằng chỉ 120 triệu bảng thực sự được các nhà tài trợ chi trả.
Theo lập luận của giải đấu, 830 triệu bảng còn lại đã được chủ sở hữu chuyển vào CLB một cách nhân tạo thông qua các nhà tài trợ, nhằm tạo ra hình ảnh rằng đây là những khoản thu thương mại hợp lệ. Do các CLB chỉ được phép chịu một mức thua lỗ nhất định mỗi mùa theo các quy định về lợi nhuận và bền vững tài chính (PSR), Premier League cho rằng Man City sẽ bị xác định vi phạm nếu nguồn gốc thực sự của khoản tiền được khai báo chính xác.
Trong phán quyết, hội đồng độc lập đưa ra một ví dụ về cách thức khoản tiền bị che giấu nguồn gốc được sử dụng, đồng thời cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa vấn đề tài chính và những gì diễn ra trên sân cỏ.
Hội đồng nhắc đến việc Man City bất ngờ phát sinh khoản nợ 20 triệu bảng vào cuối mùa giải 2012/13. Theo những người nắm rõ vụ việc, khoản tiền này tương ứng với số tiền CLB phải trả cho HLV Roberto Mancini và các cộng sự, những người bị sa thải vào cuối mùa giải sau thất bại trước Wigan Athletic ở chung kết FA Cup.
 |
Nếu khoản tiền này được thanh toán ngay lập tức, Man City sẽ “thiếu 9,9 triệu bảng” để đáp ứng các quy định Công bằng tài chính của UEFA (FFP) trong mùa giải đó, hội đồng cho biết.
Hội đồng cho biết: “Chỉ trong vài ngày, một số thỏa thuận tài trợ được điều chỉnh đã được lập ra… nhằm tăng các khoản phí được ghi nhận, chi trả tiền thưởng cho những sự kiện đã diễn ra trước đó và thanh toán cho một chuyến du đấu tại Mỹ”, qua đó bù đắp khoản thiếu hụt. Theo những người nắm rõ quá trình tố tụng, Man City thậm chí còn đề nghị các nhà tài trợ chi trả tiền thưởng cho trận chung kết FA Cup như thể họ đã giành chiến thắng, thay vì thất bại trước đội bóng bị đánh giá thấp hơn sau cú đánh đầu ghi bàn ở phút bù giờ của Ben Watson.
Premier League cũng đưa ra trường hợp Sergio Aguero ghi bàn quyết định ở những phút cuối trận đấu cuối cùng của mùa giải với Queens Park Rangers năm 2012, qua đó giúp Man City giành chức vô địch Premier League đầu tiên. Bàn thắng đó kích hoạt một loạt khoản tiền thưởng dành cho các cầu thủ trong đội. Nếu không có cách thức vận hành cơ chế tài trợ bị che giấu nguồn gốc của CLB, những khoản tiền thưởng này sẽ khiến Man City vượt quá giới hạn PSR (các quy định về lợi nhuận và bền vững tài chính) của mùa giải đó.
Trong nhiều năm điều tra và yêu cầu cung cấp tài liệu, Premier League tin rằng họ đã xác định được một phần cơ chế đứng sau những khoản tiền bị cáo buộc là nguồn tài trợ được che giấu.
Trong phán quyết của hội đồng độc lập, cái tên CPC được nhắc đến nhiều lần nhưng chức năng của cơ quan này không được giải thích trong bản phán quyết đã được lược bỏ các phần nhạy cảm.
Tháng 3/2025, The Athletic tiết lộ rằng một nhân vật bí ẩn được cuộc điều tra trước đó của UEFA gọi là “Person X”, được cho là người đứng sau việc tạo điều kiện cho các khoản thanh toán tài trợ tới Manchester City, đã được luật sư của Man City xác định là một người đàn ông có tên Jaber Mohamed.
Khi đó, Mohamed giữ chức Tổng giám đốc CPC, tức Tòa án Thái tử, một cơ quan thuộc chính quyền Abu Dhabi chịu trách nhiệm điều hành các công việc công của Thái tử và cũng là nhà lãnh đạo hiện tại của đất nước, Mohamed bin Zayed.
Những tiết lộ này đặt ra những câu hỏi nhạy cảm không chỉ về mối liên hệ được cho là tồn tại với giới chủ Man City, mà còn về mức độ mà các khoản thanh toán này được biết đến tại những cấp quyền lực cao nhất ở UAE.
Những hệ quả về địa chính trị này cũng lý giải vì sao các thủ tục pháp lý tiếp tục được tiến hành trong bầu không khí nhạy cảm và quyết liệt, cũng như những hệ lụy hình sự tiềm tàng liên quan đến việc Man City bị cáo buộc khai báo sai thông tin tài chính.
Man City đã đấu tranh quyết liệt về vấn đề CPC trong suốt các cuộc điều tra của UEFA và Premier League. Tên của Mohamed bị lược bỏ trong các phán quyết của UEFA và CAS, khi bị che đen hoặc được gọi là “Person X”. Những đề cập đến CPC cũng phần lớn bị lược bỏ trong phán quyết của hội đồng Premier League.
Dù một đoạn quan trọng đã bị lược bỏ, phán quyết của Premier League cho biết lập luận bào chữa chính của Man City trước cáo buộc sử dụng nguồn tài trợ bị che giấu là cái gọi là “Lời giải thích về CPC”.
Theo những người nắm rõ lập luận của CLB, Man City cho rằng CPC không chỉ điều hành các công việc công của Mohamed bin Zayed mà còn đóng vai trò cung cấp những khoản hỗ trợ tài chính mà CLB cho là hợp pháp cho các tổ chức có liên hệ với nhà nước, chẳng hạn như các nhà tài trợ của Man City là Etihad và Etisalat. Về bản chất, lập trường của Man City là số tiền này không đến trực tiếp từ các nhà tài trợ mà có nguồn từ nhà nước, thông qua CPC, thay vì từ ADUG.
Cuối cùng, hội đồng độc lập bác bỏ lập luận này. Lập luận đó không được đưa ra trước Hội đồng xét xử của UEFA hay CAS. Hội đồng kết luận rằng đây là “một ‘lời giải thích’ mà CLB đã dựng lên rất lâu sau khi sự việc xảy ra nhằm che giấu và làm mờ đi thực tế của cơ chế tài trợ bị che giấu nguồn gốc”.
Hội đồng độc lập không nêu tên bất kỳ cá nhân nào trong vụ việc của Premier League, nhưng cho biết một số bằng chứng được đưa ra để bảo vệ Man City là “sai sự thật ở một số khía cạnh quan trọng”, đồng thời có “những lời khai được đưa ra trong khi họ biết rằng chúng không đúng sự thật và vì vậy mang tính thiếu trung thực”.
Một số chuyên gia pháp lý được The Athletic trao đổi tỏ ra bất ngờ trước mức độ mạnh mẽ trong nhận định của hội đồng độc lập, đồng thời lưu ý rằng để cáo buộc các nhân chứng cung cấp thông tin sai sự thật là một vấn đề có ngưỡng pháp lý rất cao.
 |
Chính những yếu tố như vậy khiến Premier League, theo những người nắm rõ quá trình điều tra, cho rằng vụ việc của Man City có một số tình tiết làm mức độ nghiêm trọng tăng lên, bao gồm quy mô và thời gian kéo dài của cơ chế tài trợ bị che giấu, cũng như việc CLB không tuân thủ trong quá trình điều tra.
Chẳng hạn, trong tổng số 830 triệu bảng bị cáo buộc là khoản tài trợ được che giấu trong suốt 9 năm, các điều tra viên của Premier League cho rằng Man City đã vượt giới hạn PSR (các quy định về lợi nhuận và bền vững tài chính) gần 100 triệu bảng ở mùa giải 2017/18, theo những người nắm rõ quá trình tố tụng. Đây cũng là mùa giải Guardiola giành chức vô địch giải VĐQG đầu tiên cùng CLB.
Khi Everton bị xác định vi phạm PSR (các quy định về lợi nhuận và bền vững tài chính) 19,5 triệu bảng ở mùa giải 2021/22, họ ban đầu bị trừ 10 điểm, sau đó được giảm xuống còn 6 điểm sau khi kháng cáo. Everton kể từ đó còn bị yêu cầu trả hơn 35 triệu bảng tiền bồi thường cho Burnley, đội đã xuống hạng ở mùa giải đó. CLB vùng Merseyside hiện đang kháng cáo quyết định này.
Quy mô những vi phạm mà Man City bị cáo buộc cho thấy mức độ nghiêm trọng tiềm tàng của án phạt mà CLB có thể phải đối mặt. Theo Premier League, phiên điều trần để quyết định hình phạt sẽ được tiến hành “sớm nhất có thể”.
Trong một tuyên bố hôm thứ Sáu, Man City cho biết CLB đã nộp đơn kháng cáo phán quyết, đồng thời khẳng định: “CLB vô tội trước những cáo buộc do Premier League đưa ra và có một hệ thống bằng chứng toàn diện, không thể bác bỏ để củng cố cho tất cả các lập trường của CLB liên quan đến vụ việc này. Chúng tôi sẽ tiếp tục tôn trọng quy trình tố tụng và hiện buộc phải hạn chế những gì có thể nói thêm cho đến khi toàn bộ quá trình tố tụng hoàn tất.”
Man City vẫn tiếp tục chiến đấu. Và khi ngày càng nhiều bằng chứng được đưa ra ánh sáng, họ ngày càng giống như một vị vua của thời đại đã qua, vẫn cố gào thét át đi tiếng sóng đang dâng lên.
(Theo The Athletic)
Man City
