Bóng đá Việt Nam: Vượt người Thái, khó đấy!

 

Trong cuốn "Những kẻ xuất chúng", Malcolm Gladwell chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến thành công của những danh nhân như Bill Gates hay nhóm nhạc The Beatles. Theo Gladwell, những chuyên gia hàng đầu về các lĩnh vực đều cần ít nhất 10.000 giờ tập luyện với áp lực thực sự. Ví dụ, nhóm nhạc The Beatles từng có quãng thời gian chơi nhạc 8 tiếng ở Hamburg trước khi nổi tiếng và như John Lennon sau này tiết lộ, cả nhóm phải nghĩ ra cách để liên tục cuốn hút người đi qua thay vì chỉ biểu diễn những bài quen thuộc.
 

Trăm hay không bằng tay quen. Lập luận của Malcolm Glawell tương đồng cách nhìn nhận của người Việt Nam về con đường dẫn tới thành công. Sự thất bại của U22 Việt Nam tại SEA Games 29 cũng không nằm ngoài quy luật này khi các cầu thủ trẻ ở xứ ta có quá ít kinh nghiệm thi đấu để phát triển sự nghiệp lên đến đỉnh cao.
 

VFF hiện đang có các giải đấu cho cầu thủ trẻ ở các "lứa U" như U11-13, U15,... Tuy nhiên, các giải đấu này diễn ra rất chóng vánh thường chỉ trong một vài tháng. Kết quả là các cầu thủ trẻ của ta có quá ít thời gian được thi đấu thực sự để tích lũy kinh nghiệm. Ngay cả ở các câu lạc bộ, có rất ít cầu thủ trẻ được ra sân.
 

HLV Hữu Thắng từng chịu nhiều hoài nghi do triệu tập nhiều cầu thủ của Hoàng Anh Gia Lai vào đội U22 nhưng xét về một khía cạnh nào đó, quyết định này có lý. Ở V-League hiện nay, HAGL là câu lạc bộ hiếm hoi không chạy theo bệnh thành tích khi để các cầu thủ trẻ được ra sân, đặc biệt ở tuyến tiền đạo thay vì phụ thuộc vào những ngoại binh. Những tiền đạo dự SEA Games 29 như Tuấn Tài hay Thanh Bình chỉ được ngồi dự bị ở cấp câu lạc bộ nên độ nhạy cảm bàn thắng tất nhiên không thể tốt.
 

Hãy nhìn sang U22 Thái Lan, họ giành chiếc huy chương vàng SEA Games 29 dù chỉ tập trung đúng 1 tuần trước giải. Đây cũng chẳng phải đội hình với những con người tốt nhất bởi trong thời gian diễn ra SEA Games, Thai League (giải vô địch quốc gia Thái Lan - PV) vẫn đá bình thường. Thế mà người Thái vẫn giành chức vô địch bằng lối chơi chắc chắn, để thua số bàn ít nhất giải. Còn U22 Việt Nam dù tập trung trước cả tháng, V-League cũng trong thời gian nghỉ nhưng bị loại tức tưởi ngay từ vòng bảng.
 

Vấn đề nằm ở việc các cầu thủ có quá ít thời gian thi đấu với áp lực thực sự nên kinh nghiệm thi đấu, khả năng đương đầu với thử thách cũng kém hơn. Nền bóng đá Thái Lan đi trước chúng ta rất nhiều. Tính trong 4 hạng đấu đầu tiên của Thai League (1-4), người Thái có đến 132 câu lạc bộ cũng rất nhiều lò đào tạo trẻ đi kèm. Điều đó gây áp lực khiến mọi cầu thủ phải cố gắng hơn nếu muốn được đá tại các hạng trên hay triệu tập vào các lứa đội tuyển.
 

Điều đó khác hẳn xứ ta khi có quá ít lò đào tạo trẻ thực sự có chất lượng. Tính đến nay, những trung tâm đào tạo uy tín của Việt Nam có thể đếm trên đầu ngón tay như Hoàng Anh Gia Lai JMG, PVF, Viettel hay Sông Lam Nghệ An. Đồng thời tính trong bốn hạng đấu cao nhất thuộc hệ thống giải VĐQG (V-League, hạng nhất, nhì, ba), số câu lạc bộ chỉ là khoảng 40 đội (tính cả những đội trẻ chơi ở giải hạng dưới như Hà Nội FC B). Tình trạng này dẫn đến tình trạng bóng đá Việt Nam có quá ít tài năng, cũng như thiếu sự cạnh tranh giữa các cầu thủ với nhau để kích thích sự phát triển.
 

11 trong tổng số 23 cầu thủ mới nhất được triệu tập cho đội tuyển Việt Nam dự vòng loại Asian Cup gặp Campuchia vừa góp mặt cùng đội U22 tại SEA Games 29. Danh sách của ĐT Thái Lan dự hai trận gặp Iraq và Australia tại vòng loại World Cup 2018 sắp tới không có cầu thủ nào vừa trở về từ SEA Games 29, dù rằng họ vừa vô địch. Chừng đó đủ để nói lên sự khác biệt.
 

Khi không vấp phải áp lực cạnh tranh quá lớn mà vẫn nghiễm nhiên có được vị trí trong đội hình, cầu thủ của ta không thể vươn lên đỉnh cao là điều dễ hiểu.