Bukayo Saka và bài toán kì vọng: Đã đến lúc Arsenal đòi hỏi nhiều hơn từ ngôi sao của mình

Ở thời điểm hiện tại, Bukayo Saka đang có được vị thế hiếm cầu thủ Arsenal nào có đặc quyền tương tự. Anh là sản phẩm tiêu biểu của lò đào tạo Hale End trong nhiều năm qua và cũng là gương mặt đại diện cho sự vươn lên của Arsenal dưới triều đại Mikel Arteta.

Chưa dừng lại ở đó, Saka cũng đang nằm trong số những cầu thủ nhận mức lương cao nhất tại Premier League, với mức đãi ngộ lên đến 300.000 bảng/tuần, ngang ngửa Bruno Fernandes, chỉ kém hai siêu sao là Vigil van Dijk và Erling Haaland. 

Khi một cầu thủ được đặt vào vị thế của một ngôi sao, kỳ vọng của BLĐ đội bóng dành cho anh ta cũng phải tương xứng. Vấn đề là những con số thống kê của Saka trong quãng thời gian qua chưa thực sự phản ánh đúng đẳng cấp của một ngôi sao xứng đáng được trả mức lương khủng tại Premier League.

Saka vẫn rất quan trọng với Arsenal, vẫn là lựa chọn số một bên hành lang phải và vẫn có đủ tài năng để tạo ra sự khác biệt. HLV Arteta đã xây dựng rất nhiều phương án tấn công dựa trên lối chơi của anh. Saka thường xuyên nhận bóng ở hành lang cánh phải, phối hợp với hậu vệ biên, bó vào trung lộ, tìm kiếm khoảng trống giữa các tuyến và trở thành “mắt xích” sáng tạo quan trọng bậc nhất của Arsenal.

Thế nhưng, cảm giác về một cầu thủ có khả năng định đoạt trận đấu bằng những khoảnh khắc cá nhân đã không còn mạnh mẽ như trước. Saka được trao rất nhiều quyền hạn và sự tin tưởng, song hiệu suất đóng góp vào đầu ra bàn thắng trong vài mùa giải gần đây không tăng trưởng như kỳ vọng, thậm chí còn có dấu hiệu suy giảm rõ rệt. Và đó là điều mà Arsenal cần phải suy nghĩ.

Bởi lẽ, Saka sắp bước sang tuổi 25. Anh không còn là một tài năng trẻ cần được bảo vệ khỏi áp lực của truyền thông. Anh đang bước vào giai đoạn mà những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới bắt đầu biến sự ổn định về chuyên môn thành thước đo tiêu chuẩn.

Ở mùa giải 2025/2026, Saka chỉ ghi được 11 bàn thắng và 7 kiến tạo sau 49 lần ra sân trên mọi đấu trường. Thành tích này chỉ ngang ngửa Gabriel Martinelli, người cũng sở hữu thống kê tương tự, thậm chí thi đấu ít hơn 860 phút. Đây là một chi tiết đáng suy ngẫm khi tương lai của Martinelli tại Arsenal đang trở nên bất định, một phần vì BLĐ đội bóng không thấy sự tiến bộ của chân chạy cánh người Brazil kể từ sau mùa giải 2022/2023. 

Câu hỏi được đặt ra rằng, nếu hai cầu thủ có đầu ra bàn thắng tương đương nhau, tại sao một người luôn nằm trong kế hoạch dài hạn, còn người kia đang bị đem rao bán? Câu trả lời nằm ở nhiều yếu tố khác nhau, nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi không hề dễ chịu. Liệu BLĐ Arsenal và Arteta có đang dành cho Saka mức độ ưu ái quá lớn so với các đồng đội khác trong đội hình?

Công bằng mà nói, sẽ không chính xác nếu chúng ta chỉ đánh giá Saka thông qua số bàn thắng và kiến tạo. Thực tế trên sân chứng kiến cầu thủ sinh năm 2001 đóng góp rất nhiều vào quá trình triển khai bóng của Arsenal. Khả năng giữ bóng dưới áp lực, thu hút hậu vệ, tạo khoảng trống cho đồng đội di chuyển và tham gia vào những pha phối hợp ở khu vực cuối sân của Saka đều rất quan trọng. 

Saka cũng thường xuyên phải đối mặt với những hệ thống phòng ngự được thiết kế riêng để ngăn chặn anh. Đối thủ biết các cầu thủ Arsenal muốn đưa bóng đến đâu. Họ biết Saka sẽ nhận bóng ở vị trí nào. Họ biết những tình huống phối hợp quen thuộc giữa anh và hậu vệ cánh phải. Chính vì vậy, việc duy trì hiệu suất cao trong hoàn cảnh ấy không hề đơn giản. Một vài vấn đề về chấn thương, cộng thêm mật độ thi đấu dày đặc ở cả cấp độ CLB lẫn ĐTQG cũng được xem là nguyên nhân để giải thích cho tình trạng trên. 

Nhưng đây cũng chính là lý do kỳ vọng dành cho Saka phải cao hơn. Một cầu thủ được xem là ngôi sao phải tìm ra cách vượt qua nghịch cảnh. Theo thống kê từ chuyên trang phân tích dữ liệu xGstats, tổng chỉ số ghi bàn và kiến tạo kỳ vọng dựa theo số cơ hội mà Saka có được tại Premier League 2025/2026 là 17,01. Tuy nhiên, anh chỉ đóng góp dấu giày trong 12 bàn thắng. Điều đó cho thấy Saka đã phung phí khá nhiều cơ hội trong mùa giải mà Arsenal đăng quang chức vô địch sau 22 năm chờ đợi.

Saka đã đạt được rất nhiều thứ ở tuổi 24. Anh là cầu thủ chủ chốt của Arsenal, ĐT Anh và một trong những nhân tố được đánh giá cao nhất Premier League ở vị trí của mình. Nhưng nếu đặt Saka bên cạnh những cầu thủ chạy cánh xuất chúng của thế hệ trước, khoảng cách vẫn còn rất lớn.

Alexis Sanchez từng có những mùa giải mà gần như một mình anh là đầu tàu kéo Arsenal vượt qua thời điểm khó khăn. 

Eden Hazard là cầu thủ có thể biến một trận đấu tẻ nhạt thành sân khấu của riêng mình. Anh duy trì khả năng tạo đột biến ở mức cực cao trong suốt quãng thời gian 7 năm khoác áo Chelsea.

Còn Mohamed Salah đã biến sự ổn định trở thành thương hiệu. “Vua Ai Cập” không chỉ có một mùa giải xuất sắc. Anh liên tục đạt được những cột mốc ghi bàn và kiến tạo ở đẳng cấp cao trong gần một thập kỷ chinh chiến tại Premier League.

Đó là khác biệt giữa một cầu thủ giỏi với những tượng đài của giải đấu. Saka vẫn còn rất nhiều thời gian để thu hẹp khoảng cách. Nhưng thời gian không đồng nghĩa với sự đảm bảo. 

Arsenal đã cho Saka hưởng đặc ân của một ngôi sao hàng đầu Premier League. Và giờ đây, anh bắt buộc phải đáp lại bằng những con số tương xứng trong mùa giải 2026/2027.