Những điều chúng ta có thể học từ Leo Messi

Người ta đã nói quá nhiều về những bàn thắng, danh hiệu và kỷ lục của Lionel Messi. Câu chuyện của Messi giống như một cuốn sách dài về sự kiên trì, lòng biết ơn và khả năng đứng dậy sau những lần tưởng như đã hết. Và từ hành trình ấy, có những bài học rất đời, đời hơn cả phim Trấn Thành mà bất kỳ ai, dù có yêu bóng đá hay không, cũng có thể tìm thấy cho riêng mình.

1. Không phải ai cũng được công nhận ngay từ đầu

Trước khi trở thành biểu tượng lớn bậc nhất của Argentina, anh từng là một đứa trẻ mà hệ thống bóng đá quê nhà gần như không biết đến. Hãng thông tấn Reuters kể rằng khi Messi trưởng thành ở Tây Ban Nha, Argentina thậm chí từng lúng túng trong việc xác định và tiếp cận tài năng trẻ này, trong lúc phía Tây Ban Nha muốn anh khoác áo họ. Sau này, ngay cả khi đã trở thành ngôi sao số một thế giới ở Barcelona, Messi vẫn bị một bộ phận người Argentina đặt câu hỏi liệu anh có thực sự thuộc về họ hay không.

Cuộc sống cũng vậy. Việc chưa được nhìn thấy không có nghĩa bạn không có giá trị. Đôi khi năng lực xuất hiện trước sự công nhận rất nhiều năm. Điều quan trọng là đừng dùng ánh mắt của người khác ở hiện tại để đo giới hạn tương lai của chính mình.

2. Tình yêu không chỉ có gam màu hồng

Messi có thể chia tay đội tuyển từ rất lâu nếu chỉ lựa chọn điều dễ chịu mà không chấp nhận những điều tiêu cực người ta hướng về mình. Với Barcelona, anh gần như có mọi thứ. Với Argentina, trong nhiều năm anh nhận về thất vọng, tiếng la ó và những so sánh bất tận với Diego Maradona. Mối quan hệ giữa Messi và đội tuyển Argentina như một cuộc hôn nhân đầy bất ổn, nơi một cầu thủ phải mang trên vai kỳ vọng của cả quốc gia.

Có những mối quan hệ, nghề nghiệp hay giấc mơ trong đời không đem lại hạnh phúc ngay lập tức. Giá trị của chúng đôi khi nằm ở câu hỏi đơn giản hơn rằng sau tất cả thất vọng, chúng ta còn thấy nó đáng để chiến đấu hay không? Messi đã chọn tiếp tục chiến đấu cho tình yêu Argentina của mình.

3. Một lần gục ngã không có nghĩa phần còn lại của cuộc đời cũng sẽ thất bại

Ngày 26/6/2016 có thể trở thành đoạn kết cay đắng nhất của Messi. Argentina lại thua Chile trong chung kết Copa America, Messi đá hỏng luân lưu rồi tuyên bố sự nghiệp đội tuyển của mình đã kết thúc. Anh mới 29 tuổi. Trước đó là thất bại ở chung kết World Cup 2014 và Copa America 2015. Nếu Messi không trở lại, lịch sử hoàn toàn có thể nhớ về anh như một thiên tài không bao giờ chinh phục được danh hiệu lớn cùng quê hương.

Nhưng cuộc đời không bắt buộc phải kết thúc ở nơi chúng ta từng gục xuống. Năm 2021, Messi vô địch Copa America. Năm 2022, anh nâng World Cup. Sau đó là thêm một Copa America và một trận chung kết World Cup nữa. Một ngày tệ hại có thể thay đổi vài năm, nhưng nó không nhất thiết phải quyết định cả cuộc đời.

4. Mạnh mẽ đến đâu, người đàn ông cũng có lúc yếu đuối

Hình ảnh Messi bật khóc sau trận chung kết Copa América 2016 có lẽ là một trong những khoảnh khắc "con người" nhất của anh. Đêm ấy, sau khi Argentina một lần nữa gục ngã trước Chile và chính Messi đá hỏng quả luân lưu của mình, tất cả những thất bại tưởng như cùng lúc tìm về. Ba trận chung kết liên tiếp, ba lần bước xuống với hai bàn tay trắng. Người đàn ông mà cả thế giới quen nhìn thấy như một thiên tài cũng có giới hạn chịu đựng của riêng mình.

"Tôi đã làm tất cả những gì có thể. Thật đau khi không thể trở thành nhà vô địch", Messi nói sau trận đấu, trước khi tuyên bố hành trình của mình với đội tuyển Argentina đã kết thúc.

Cuộc đời thực tế không đơn giản đến vậy. Có những thời điểm con người ta được quyền kiệt sức, được quyền nghi ngờ chính mình, được quyền khóc và thậm chí được quyền buông tay khỏi một điều mà mình đã theo đuổi quá lâu. Bởi đôi khi rời đi không đồng nghĩa với hèn nhát. Đó chỉ là cách một con người tự cứu mình sau khi đã chịu đựng quá nhiều.

Nhưng rồi chưa đầy hai tháng sau, khi những cảm xúc dữ dội của đêm New Jersey đã lắng xuống, Messi nhìn lại điều mình thật sự muốn. Và câu trả lời cuối cùng lại rất giản dị: "Tôi yêu đất nước và màu áo này quá nhiều." Anh trở lại Argentina sau khi đã nghĩ đến chuyện bỏ cuộc, anh nhận ra tình yêu ấy vẫn còn nguyên.

Không phải lúc nào cũng nghiến răng chịu đựng đến cùng, càng không phải biến mình thành một con người không biết đau. Trưởng thành đôi khi là biết dừng lại khi đã quá mệt, đủ thành thật để hỏi bản thân rằng mình còn muốn tiếp tục hay không. Và nếu sau tất cả, câu trả lời vẫn là "có", thì hãy quay lại.

Chúng ta có thể vấp ngã, có thể dừng lại một đoạn đường, thậm chí từng tin rằng mình sẽ không bao giờ trở lại. Chỉ cần khi tình yêu vẫn còn, ta vẫn có quyền bắt đầu thêm một lần nữa.

Messi đã bắt đầu lại như thế. Và sáu năm sau, người từng khóc vì nghĩ rằng mình sẽ chẳng bao giờ trở thành nhà vô địch đã nâng chiếc cúp vàng World Cup trên bầu trời Lusail.

5. Đừng phí cả cuộc đời để chứng minh mình cho những người không tin mình

Suốt nhiều năm, Messi bị yêu cầu phải trở thành một Maradona khác: phải dữ dội hơn, phải nói nhiều hơn, phải thể hiện lòng yêu nước theo một cách nào đó dễ nhìn thấy hơn. Nhưng cuối cùng Messi không trở thành Maradona. Anh trở thành Messi.

Quan hệ giữa Messi và Argentina phải mất rất lâu mới đi từ hoài nghi tới tình yêu gần như tuyệt đối. Điều thay đổi mọi thứ không phải một bài diễn văn của Messi nhằm thuyết phục dư luận. Đó là thời gian, sự kiên trì và những gì anh làm trên sân.

Một trong những sự lãng phí lớn nhất của đời người là sống theo phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Có những hiểu lầm không cần tranh cãi đến cùng. Hãy để cách sống lâu dài của mình trả lời.

6. Lãnh đạo không nhất thiết phải là người thét ra lửa

Trong phần lớn sự nghiệp, Messi thậm chí từng bị chỉ trích vì quá ít nói, quá khép kín, dường như không sở hữu thứ khí chất dữ dội mà người ta vẫn mặc định một đội trưởng phải có.

Trong ngày Messi chia tay Argentina, Rodrigo De Paul đã nói một câu có lẽ giải thích rõ hơn bất kỳ chiếc băng đội trưởng nào về ảnh hưởng của anh: "Anh ấy giúp tôi trưởng thành không chỉ với tư cách một cầu thủ. Tôi trở thành một con người tốt hơn, một vận động viên tốt hơn, một người cha tốt hơn và một người bạn tốt hơn." 

Đó là một kiểu lãnh đạo không phải bắt người khác phải nghe mình, mà khiến họ tự muốn đi cùng mình. Không phải tạo ra sự phục tùng, mà tạo ra niềm tin. Một người lãnh đạo thực sự đôi khi chẳng cần nói quá nhiều, bởi cách anh làm việc, cách anh đối xử với mọi người, cách anh đứng dậy sau thất bại và cách anh chia sẻ vinh quang đã tự trở thành lời nói.

Angel Di Maria, người đã ở bên Messi qua cả những thất bại cay đắng lẫn những ngày huy hoàng nhất, cũng nói trong ngày chia tay rằng: "Nhìn thấy cậu ấy hạnh phúc và thanh thản, biết rằng mình đã trao đi tất cả, đó là điều khiến tất cả chúng tôi hạnh phúc." Có lẽ một đời lãnh đạo đẹp nhất cũng chỉ cần một lời tri ân như thế. Khi bạn rời đi, những người ở lại không kể rằng họ từng sợ bạn đến mức nào, mà kể rằng nhờ có bạn, họ đã trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.

Messi trong rất nhiều năm đã lãnh đạo tập thể bằng chính cách anh sống tử tế với bằng hữu và đàn em.

7. Biết thay đổi là cách để tồn tại lâu dài

Messi tuổi 20 và Messi tuổi 39 không chơi cùng một thứ bóng đá. Tốc độ giảm xuống, những pha rê bóng dài ít đi, phạm vi hoạt động thay đổi. Nhưng khả năng đọc trận đấu, chuyền bóng, lựa chọn vị trí và quyết định thời điểm lại ngày càng quan trọng.

Ngay tại World Cup 2026, khi đã 39 tuổi, Messi vẫn có một giải đấu xuất sắc và tiếp tục phá những kỷ lục lớn trước khi đưa Argentina tới trận chung kết. Đó là một Messi "được giải phóng", không còn phải chơi bóng để chứng minh di sản của mình.

Đời người cũng thế. Thứ giúp chúng ta thành công ở tuổi 25 chưa chắc còn phù hợp ở tuổi 40. Trưởng thành không phải cố giữ nguyên con người cũ. Đó là hiểu mình đang có gì, mất gì và học cách chiến thắng bằng một phương thức khác.

8. Biết ơn cả những người không còn đi cùng mình

Khi nói về những thành công cuối cùng cùng Argentina, Messi không chỉ nhắc đến những người đứng cạnh mình trên bục vô địch. Anh còn nhớ tới những đồng đội của các thế hệ trước, những người từng chiến đấu cùng anh nhưng đã rời đội tuyển trước khi giấc mơ World Cup trở thành sự thật.

Trong lời chia tay đội tuyển, Messi nói rất rõ: "Đừng bao giờ quên rằng những người đồng đội trước năm 2022 cũng đã chiến đấu vì giấc mơ ấy." Với anh, danh hiệu này còn có một phần của Mascherano, Higuain, Agüero, Lavezzi và rất nhiều người từng đi qua những thất bại cùng anh. Họ không xuất hiện trong bức ảnh cuối cùng, nhưng họ đã góp phần tạo nên con đường dẫn tới bức ảnh ấy.

Cuộc sống cũng thường như vậy. Khi một người đạt được điều gì đó, chúng ta thường chỉ nhìn vào những người đang ở bên họ vào thời điểm thành công. Nhưng phía sau một con người luôn có rất nhiều người từng xuất hiện ở những đoạn đường trước đó: một người thầy từng chỉ bảo, một đồng nghiệp cũ từng giúp đỡ, một người bạn từng động viên lúc khó khăn, hay thậm chí một người đã rời khỏi cuộc đời mình từ rất lâu.

Không phải ai giúp ta trưởng thành cũng sẽ ở lại đến cuối cùng. Có những người chỉ đi cùng ta một đoạn, nhưng đoạn đường ấy lại đủ quan trọng để thay đổi cả hành trình về sau.

Lòng biết ơn không nên chỉ dành cho những người còn đứng cạnh mình khi mọi thứ đã tốt đẹp. Có những cái tên đã rời khỏi câu chuyện từ nhiều năm trước nhưng vẫn xứng đáng được nhớ tới khi ta chạm tay vào thành quả.

Thành công hiếm khi chỉ thuộc về những người xuất hiện trong bức ảnh cuối cùng. Đằng sau mỗi bức ảnh ấy luôn có những người đã từng đứng ngoài khung hình, nhưng góp phần đưa ta đến đó.

Và cuối cùng, phải biết khi nào nên dừng lại đúng lúc

Có những lúc cố thêm một chút là bản lĩnh. Nhưng cũng có những lúc, cứ chày cối bám lấy một hành trình đã đến hồi kết chỉ là sự cố chấp.

Trong trận đấu cuối cùng cho Argentina, Messi tiếp tục chứng minh khả năng thi đấu tưởng chừng như vô hạn của mình và khép lại hơn hai thập kỷ cùng đội tuyển giữa những giọt nước mắt trên sân Monumental. Anh ra đi với 208 lần khoác áo đội tuyển, 126 bàn thắng và những danh hiệu mà có thời điểm người ta từng tin rằng anh sẽ không bao giờ chạm tới. 

Nhưng dù muốn dù không, ai cũng hiểu rằng đã đến lúc kỷ nguyên vĩ đại của Messi với Argentina đã khép lại.

"Tôi ra đi thanh thản. Tôi đã trao tất cả."

Messi không đợi đến khi đôi chân không còn theo kịp trái bóng, không đợi đến khi người ta bắt đầu thương hại một huyền thoại đang cố níu kéo những ngày tháng cũ. Anh chọn dừng lại khi mình vẫn còn rất đẳng cấp để người ta muốn anh ở lại.

Đó có lẽ cũng là một dạng khôn ngoan hiếm có trong cuộc sống. Nhiều người chỉ chịu rời đi khi mọi thứ đã buộc họ phải rời đi, khi vị trí không còn, khi năng lực suy giảm hoặc khi những lời tung hô đã biến thành sự sốt ruột. 

Messi chọn mang theo hình ảnh đẹp nhất của mình khi chia tay: vẫn chơi bóng ở đẳng cấp cao, vẫn được đồng đội tin tưởng, vẫn được hàng vạn người gọi tên và vẫn khiến cả thế giới túc cầu tiếc nuối. 

Đó mới là một trong những cái kết đẹp nhất mà một con người có thể tự chọn cho mình. Nó giúp những gì đẹp nhất được giữ nguyên trong ký ức của những người ở lại.

Một cái kết thật đẹp để khi nhiều năm, chúng ta vẫn còn vương vấn cảm giác tiếc nuối kiểu như: "Giá như ngày ấy Messi đá thêm nhiều trận nữa."

Messi đã để lại cho chúng ta cảm giác ấy. Và đôi khi, đó đã là một dạng viên mãn rất lớn của đời người.